Wat is geldstress?
Geldstress is de spanning die u voelt als u bang bent dat u niet genoeg geld heeft om alles te betalen. Het kan gaan over moeite met rondkomen, over een rekening die u niet kunt betalen of over schulden die zich opstapelen. Boodschappen en energie zijn duurder geworden, dus het overkomt ook mensen die nooit eerder geldzorgen hadden.
Zorgen over geld zijn op zich normaal. Ze laten zien wat u belangrijk vindt en kunnen u in beweging zetten. Het wordt een probleem als u er veel over piekert, er slecht van slaapt of als de zorgen uw dagelijks leven gaan bepalen.
Hoe herkent u geldstress?
Geldzorgen hebben invloed op hoe u zich voelt en wat u doet. Het Trimbos-instituut noemt op Mentaal Vitaal onder meer deze signalen:
- U piekert veel over geld.
- U heeft stress of voelt zich somber of angstig.
- U slaapt slecht.
- U schaamt zich en praat er liever niet over.
- U doet minder leuke dingen omdat ze geld kosten.
- Er is vaker spanning of ruzie thuis.
Herkent u een of meer van deze signalen? Dan is het goed om er nu iets mee te doen, ook als het nog klein voelt.
Waarom geldstress het lastiger maakt om in actie te komen
Misschien merkt u dat u brieven laat liggen of het steeds uitstelt om uw geldzaken op een rij te zetten. Dat is geen luiheid. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) beschreef in het rapport Weten is nog geen doen dat het vermogen om een plan te maken, in actie te komen en vol te houden sterk afneemt onder stress. Weten wat u moet doen is dus iets anders dan het ook kunnen doen.
Daarom helpt het om het klein te houden. Kies één stap per dag, in plaats van alles in één keer te willen oplossen. En zoek op tijd contact met iemand die met u meekijkt: als de stress nog niet te hoog is opgelopen, heeft u meer ruimte om bij te sturen.
Wanneer worden geldzorgen een geldprobleem?
Soms blijft het niet bij zorgen. U kunt een beginnend geldprobleem herkennen aan dit soort signalen:
- Uw geld is vaak op voordat de maand voorbij is.
- Rekeningen of automatische incasso's lukken niet altijd. Misschien krijgt u post van een incassobureau of een deurwaarder.
- U staat vaak rood op uw betaalrekening.
- U gebruikt vaak achteraf betalen of een creditcard om rond te komen.
- U haalt regelmatig geld van uw spaarrekening voor de vaste lasten.
- U leent geld van anderen om de maand door te komen.
Herkent u dit? Wacht dan niet tot het vanzelf beter wordt. Hoe eerder u hulp zoekt, hoe meer mogelijkheden er meestal nog zijn.
Vijf stappen die vandaag rust kunnen geven
1. Praat erover
Het is niet makkelijk om over geldzorgen te praten. Toch lucht het vaak op, en samen ziet u sneller oplossingen. Begin bij iemand die u vertrouwt. U hoeft niet meteen alles te vertellen.
2. Open de post en maak één stapel
Leg alle rekeningen en brieven bij elkaar, ook de enveloppen die nog dicht zijn. Sorteer ze op datum. Zit er een aanmaning tussen? In ons artikel eerste hulp bij een aanmaning leest u wat u het beste als eerste doet.
3. Zet uw inkomsten en uitgaven op papier
Schrijf op wat er elke maand binnenkomt en wat eruit gaat. Zo ziet u welke maanden duurder zijn en waar ruimte zit. Tips om uw maandlasten omlaag te krijgen vindt u in vaste lasten verlagen. Het Nibud heeft daarnaast handige rekenhulpen op nibud.nl.
4. Bepaal welke rekening voorgaat
Kunt u niet alles tegelijk betalen? Dan is de volgorde belangrijk. Huur, energie en zorgverzekering gaan meestal voor, omdat de gevolgen daar het grootst zijn. Lees hoe u kiest in welke rekening betaal ik eerst.
5. Kijk of u recht heeft op extra geld
Veel mensen laten geld liggen omdat ze niet weten waar ze recht op hebben, zoals een toeslag of een regeling van de gemeente. Op geldfit.nl kunt u in een korte check zien of u meer kunt overhouden.
Geldstress bij jongeren
Jongeren zijn extra kwetsbaar. Vanaf uw 18e moet u ineens veel zelf regelen, en reclames voor achteraf betalen of beleggen in crypto zijn overal. Volgens onderzoek van het Nibud steeg het aandeel jongvolwassenen dat moeite heeft met rondkomen van 40 procent in 2024 naar 54 procent in 2026. Dat meldt de Rijksoverheid. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid startte daarom in oktober 2026 de campagne Geldstress, die jongeren van 18 tot 27 jaar wijst op hulp via Geldfit.
Bent u jong en loopt u achter met betalen? Op onze pagina schulden bij jongeren leest u welke stappen u kunt zetten.
Waar kunt u terecht?
U hoeft het niet alleen te doen. Deze organisaties kunnen u verder helpen:
- Uw gemeente. Elke gemeente helpt inwoners met geldzorgen en schulden. U kunt daar ook terecht als u net achter begint te lopen.
- Geldfit. Gratis en anoniem bellen, appen of chatten over geldvragen. Het telefoonnummer is 0800-8115. Geldfit kan u doorverwijzen naar hulp bij u in de buurt.
- SchuldHulpMaatje en Humanitas. Vrijwilligers die met u meekijken en u helpen uw administratie op orde te krijgen.
- Schuldhulpservice.nl. Wij zijn een wegwijzer. In een intakegesprek zetten we samen op een rij wat er speelt, leggen we uit wat er kan en begeleiden we u naar de juiste instantie. Bel 085-9027796 of vraag een terugbelverzoek aan via contact.
Wilt u er met iemand over praten?
Plan een intakegesprek of bel 085-9027796. U krijgt binnen 24 uur een reactie.