U hoeft schulden niet zomaar over te nemen
Na een overlijden gaat de erfenis naar de erfgenamen. Een erfenis bestaat niet alleen uit bezittingen, zoals geld op de bank, een huis of spullen, maar ook uit schulden. Denk aan een lening, een achterstand op de huur of zorgverzekering, of openstaande rekeningen. Als erfgenaam kiest u zelf hoe u met de erfenis omgaat. Die keuze bepaalt of u met uw eigen geld voor de schulden kunt opdraaien.
De drie keuzes op een rij
- Zuiver aanvaarden. U krijgt alle bezittingen en alle schulden. Zijn er meer schulden dan bezittingen, dan betaalt u het verschil zelf.
- Beneficiair aanvaarden. U aanvaardt de erfenis alleen als die positief is. Schulden worden eerst betaald uit de erfenis. U bent niet aansprakelijk met uw eigen geld. Zolang niet alle schulden zijn betaald, krijgt u niets uit de erfenis.
- Verwerpen. U bent geen erfgenaam meer. U krijgt niets en betaalt niets. De erfenis gaat naar de volgende erfgenaam.
Weet u nog niet of er schulden zijn, of hoe hoog ze zijn? Dan is beneficiair aanvaarden vaak de veiligste keuze. Blijkt de erfenis toch positief, dan krijgt u na het afwikkelen gewoon wat overblijft.
Pas op: sommige handelingen gelden als aanvaarden
U kunt de erfenis ook aanvaarden zonder dat u dat bewust doet. Neemt u spullen mee, verkoopt u iets of betaalt u rekeningen met geld uit de erfenis, dan geldt dat als zuiver aanvaarden. Daarmee neemt u ook de schulden over. Het betalen van de begrafenis of crematie is een uitzondering: dat mag wel. Ruim dus niet te snel de woning leeg en haal geen geld van de rekening van de overledene voordat u heeft gekozen.
Doe dit vandaag: uw plan van aanpak
Verzamel alle post, bankafschriften en contracten van de overledene. Maak een eenvoudige lijst met aan de ene kant de bezittingen en aan de andere kant de schulden. Open ook enveloppen van incassobureaus of een deurwaarder, want daar staan termijnen in. Onze uitleg over wat een deurwaarder doet helpt u die brieven te begrijpen.
U heeft wat tijd: in de eerste 3 maanden na het overlijden mogen schuldeisers geen betaling van de erfgenamen eisen. Daarna kunnen ze de rechtbank vragen u een termijn te geven om te kiezen. Gebruik die eerste maanden dus om het overzicht te maken.
Zo legt u de verklaring af
Wilt u beneficiair aanvaarden of verwerpen, dan legt u een verklaring af bij de rechtbank. Daarvoor betaalt u griffierecht. Het actuele bedrag vindt u op de website van de Rechtspraak. Zijn er meerdere erfgenamen, dan kunt u samen in een akte verwerpen of beneficiair aanvaarden. Zo betaalt u maar een keer. Voor zuiver aanvaarden is geen verklaring nodig.
Na beneficiair aanvaarden moet de erfenis volgens vaste regels worden afgewikkeld. Dat heet vereffenen. Schulden worden in een bepaalde volgorde betaald, waarbij de kosten van de uitvaart voorgaan. Een notaris kan dit voor u doen als vereffenaar.
Een schuld ontdekt nadat u al had aanvaard?
Heeft u de erfenis zuiver aanvaard en duikt er daarna een schuld op die u niet kende en ook na goed onderzoek niet kon kennen? Dan kunt u de kantonrechter vragen of u de erfenis alsnog beneficiair mag aanvaarden. Dat verzoek moet binnen 3 maanden na de ontdekking van die schuld bij de kantonrechter liggen. Die termijn is streng, dus kom snel in actie.
Bijzondere situaties
- Minderjarige erfgenamen. Een kind onder de 18 kan een erfenis nooit zuiver aanvaarden en is zo beschermd tegen schulden.
- Getrouwd of geregistreerd partner. Was u getrouwd met de overledene, dan kunnen andere regels gelden voor schulden die u samen had. Vraag dit na bij een notaris.
- Oudere ouders met achterstanden. Lees ook onze pagina over schulden bij ouderen.
Heeft u zelf ook geldzorgen?
Een overlijden brengt vaak extra kosten en een lager huishoudinkomen met zich mee. Komt u zelf in de problemen, kijk dan of u recht heeft op bijzondere bijstand, en lees hoe u bepaalt welke rekening u het eerst betaalt. Loopt het gezinsbudget vast, dan helpt onze pagina over schulden in het gezin.
Voor uitgebreide uitleg over schuldregelingen verwijzen we u naar ons zusterplatform Schuldenplatform.nl.
Wanneer hulp inschakelen?
Voor de keuze over de erfenis zelf zijn een notaris of Het Juridisch Loket de juiste plek. Merkt u dat u daarnaast zelf achterloopt met betalen, of raakt u het overzicht kwijt, schakel dan hulp in. Ons intakegesprek is gratis en vrijblijvend. Wij nemen de post samen met u door en verwijzen u naar de juiste instantie.
Vraag een gratis intakegesprek aan of bel 085-9027796. Wij denken rustig met u mee.
Betrouwbare bronnen
Officiële informatie vindt u bij Rijksoverheid: wat moet ik doen als ik schulden erf?, Rijksoverheid: erfenis aanvaarden, de Rechtspraak over erfenissen en Notaris.nl over beneficiair aanvaarden.