Kennisbank

Bijzondere bijstand aanvragen bij de gemeente: hoe werkt het?

11 september 2026 · Schuldhulpservice.nl

Kunt u een noodzakelijke, onverwachte kostenpost niet betalen? Dan heeft u bij een laag inkomen misschien recht op bijzondere bijstand van uw gemeente. Wij leggen rustig uit wanneer u er recht op heeft, welke kosten meetellen en hoe u het aanvraagt.

Vrouw bekijkt thuis aan de keukentafel rustig een brief van de gemeente met haar laptop erbij

Wat is bijzondere bijstand?

Bijzondere bijstand is een vergoeding van uw gemeente voor bijzondere, noodzakelijke kosten die u door uw situatie niet zelf kunt betalen. Het is iets anders dan een gewone bijstandsuitkering, die bedoeld is om van te leven. Bijzondere bijstand gaat om extra kosten die er ineens bij komen en die u niet had kunnen zien aankomen. Denk aan de kosten van een bewindvoerder, bepaalde medische kosten die uw verzekering niet vergoedt, of de kosten van een verhuizing.

U hoeft geen bijstandsuitkering te hebben om bijzondere bijstand aan te vragen. Ook mensen met werk, een andere uitkering of AOW kunnen er recht op hebben, zolang hun inkomen laag is.

Wanneer heeft u recht op bijzondere bijstand?

De gemeente kijkt naar vier vragen:

  • Zijn de kosten noodzakelijk? U moet de kosten echt maken.
  • Is er een bijzondere reden? De kosten komen door uw persoonlijke situatie.
  • Waren de kosten onverwacht? U kon er niet op tijd voor sparen.
  • Betaalt niemand anders de kosten? Uw zorgverzekering of een andere regeling vergoedt ze niet.

Daarnaast krijgt u geen bijzondere bijstand als u genoeg inkomen of spaargeld heeft, of als u de kosten met een lening kunt betalen.

Voor welke kosten kunt u het aanvragen?

Elke gemeente maakt eigen keuzes, maar veelvoorkomende voorbeelden zijn:

  • kosten van bewindvoering of budgetbeheer;
  • de eigen bijdrage voor rechtshulp of een advocaat;
  • bepaalde medische kosten die niet worden vergoed;
  • kosten van een verhuizing of het inrichten van een woning;
  • reiskosten voor bezoek aan een ziek familielid;
  • extra kosten door ziekte of een beperking.

Twijfelt u of uw kosten meetellen? Vraag het na bij uw gemeente. Zij leggen uit welke regels bij hen gelden.

Inkomen en vermogen: wat telt mee?

De gemeente kijkt of u de kosten zelf kunt dragen. Dat heet uw draagkracht. Hierbij tellen uw inkomen en uw spaargeld mee. Er is geen landelijke grens: elke gemeente bepaalt zelf waar de grens ligt, vaak rond het bijstandsniveau. Heeft u een inkomen net boven dat niveau, dan kan het zijn dat u een deel zelf betaalt en de gemeente de rest vergoedt. Vraag het daarom altijd aan, ook als u twijfelt of uw inkomen te hoog is.

Zo vraagt u bijzondere bijstand aan

  1. Vraag het op tijd aan. Meestal moet u de aanvraag doen voordat u de kosten maakt. Lukt dat niet, vraag dan direct daarna aan en leg uit waarom.
  2. Ga naar uw gemeente. U vraagt bijzondere bijstand aan bij de gemeente waar u woont, vaak online met DigiD of via het loket.
  3. Verzamel uw bewijzen. Denk aan een offerte of rekening, uw inkomensgegevens en bankafschriften.
  4. Wacht op het besluit. De gemeente moet binnen acht weken beslissen. Soms vraagt zij eerst om extra informatie.

Wat als uw aanvraag wordt afgewezen?

Bent u het niet eens met het besluit? Dan kunt u meestal binnen zes weken bezwaar maken. In de brief van de gemeente staat hoe u dat doet. Leg rustig uit waarom u vindt dat u wel recht heeft. Komt u er niet uit, dan kunt u gratis terecht bij het Juridisch Loket voor advies.

Bijzondere bijstand en schulden

Heeft u meerdere rekeningen die u niet kunt betalen? Dan lost bijzondere bijstand niet alles op, maar het kan wel lucht geven bij een specifieke kostenpost. Zet daarnaast uw vaste lasten op een rij en lees welke rekening u het eerst betaalt. Voor een openstaande rekening kunt u vaak ook een betalingsregeling aanvragen. Loopt u helemaal vast, dan kunt u gratis schuldhulpverlening aanvragen bij uw gemeente. Komt een formele schuldregeling in beeld, dan vindt u meer verdieping op schuldenplatform.nl.

Kunt u een gemeentelijke aanslag niet betalen? Kijk dan ook of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen mogelijk is.

Wanneer schakelt u ons in?

Ziet u door de bomen het bos niet meer, of weet u niet welke regeling bij u past? Dan kijken wij graag rustig met u mee. Wij zijn een onafhankelijke wegwijzer en vraagbaak. Wij helpen u uw post ordenen, leggen uit welke regeling bij welke instantie hoort en verwijzen u door naar het juiste loket, zoals uw gemeente. Wij voeren zelf geen regelingen uit, maar zorgen dat u weet welke stap voor u nu het beste werkt.

Plan een gratis intakegesprek

Wij bellen u binnen 24 uur op werkdagen terug. In een rustig gesprek bespreken wij welke stap voor u nu het beste werkt.

Bel 085-9027796 of vraag een terugbelverzoek aan.

Meer uit de kennisbank