Deurwaarder of incassobureau: waar zit het verschil?
Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, maar zij hebben heel verschillende bevoegdheden.
- Een incassobureau is een gewoon bedrijf dat namens een schuldeiser probeert een openstaand bedrag te innen. Zij mogen u brieven sturen en bellen, maar meer ook niet. Zij mogen geen beslag leggen, uw woning niet betreden en geen spullen meenemen. U bent niet verplicht met hen in gesprek te gaan, al is het meestal wél verstandig om te reageren.
- Een gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar, benoemd bij Koninklijk Besluit. Zij mogen officiële stukken uitreiken (dagvaardingen, vonnissen), beslag leggen op inkomen, bankrekening of spullen, en een woning ontruimen. Dat mag pas na een uitspraak van de rechter.
Een deurwaarderskantoor kan óók incassowerk doen zonder rechterlijk vonnis. Zolang er nog geen vonnis is, heeft de deurwaarder in dat werk dezelfde bevoegdheden als een gewoon incassobureau.
Hoe verloopt een gerechtelijke procedure?
Meestal is het proces:
- De schuldeiser stuurt herinnering en aanmaning (zie eerste hulp bij een aanmaning).
- Wordt er niet betaald, dan schakelt de schuldeiser een incassobureau of deurwaarder in.
- Blijft betaling uit, dan volgt een dagvaarding: een oproep om voor de rechter te verschijnen. Lees wat u dan moet doen in dagvaarding ontvangen.
- De rechter doet uitspraak. Wint de schuldeiser, dan is er een vonnis.
- Met dat vonnis mag de deurwaarder beslag leggen of tot ontruiming overgaan.
Let op: een dwangbevel werkt anders. Overheidsinstanties zoals de Belastingdienst kunnen zonder tussenkomst van de rechter een dwangbevel uitvaardigen. Wat u dan kunt doen, leest u in dwangbevel ontvangen.
Krijgt u een dagvaarding? Reageer altijd, ook als u het niet eens bent met de vordering. Verschijnt u niet, dan spreekt de rechter meestal een verstekvonnis uit. Vraag desnoods hulp bij het Juridisch Loket of de sociaal raadslieden van uw gemeente.
De beslagvrije voet: wat blijft er over?
De beslagvrije voet is het minimumbedrag dat u per maand moet overhouden om van te leven, ook als er beslag ligt op uw loon of uitkering. Sinds 2021 wordt dit bedrag op een eenvoudiger en eerlijker manier berekend door alle deurwaarders volgens dezelfde regels. De beslagvrije voet hangt af van uw inkomen, gezinssituatie, woonlasten en zorgverzekering.
Belangrijk om te weten:
- De deurwaarder moet u een berekening geven van uw beslagvrije voet.
- Klopt die berekening niet? Vraag om een correctie en lever de juiste gegevens aan (loonstroken, huur, zorgpremie).
- Bij twijfel kunt u een controleberekening laten maken door uw gemeente of de landelijke rekentool.
Wat mag de deurwaarder wel en niet?
Wel: beslag leggen op uw loon of uitkering, op uw bankrekening, op uw auto, of op inboedel. Ook mag hij, met een vonnis, uw woning ontruimen.
Niet: uw woning binnengaan zonder toestemming (behalve met een deurwaardersexploot en, indien nodig, een sterke arm). Ook mag hij niet zomaar spullen meenemen die u echt nodig heeft voor uw dagelijks leven, zoals uw bed, uw kleding of een basiskoelkast.
De deurwaarder is verplicht zich netjes te gedragen. Voelt u zich onheus bejegend, dan kunt u een klacht indienen bij de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG).
De deurwaarder per soort schuld: wat kunt u verwachten?
Of een deurwaarder eerst naar de rechter moet, hangt af van wie uw schuldeiser is. Bedrijven zoals uw verhuurder, energieleverancier of webwinkel hebben een vonnis nodig. Overheidsinstanties kunnen zonder rechter een dwangbevel uitvaardigen.
| Soort schuld | Rechter nodig voor beslag? | Wat u eerst doet |
|---|---|---|
| Huur | Ja, voor beslag en ontruiming is een vonnis nodig | Bel uw verhuurder en vraag om een regeling, zie huurachterstand |
| Energie | Ja | Vraag een betalingsregeling, zie energierekening niet kunnen betalen |
| Zorgverzekering (achterstand bij de verzekeraar) | Ja | Vraag een regeling, zie achterstand zorgverzekering |
| Belastingdienst, gemeente of waterschap | Nee, zij werken met een dwangbevel | Vraag een regeling of kwijtschelding, zie dwangbevel |
| CJIB-boete | Nee | Vraag een betalingsregeling, zie CJIB-betalingsregeling |
| Webwinkel, Klarna of telefoon | Ja | Controleer de kosten, zie wat mag een incassobureau |
Huurachterstand
Uw verhuurder kan via de kantonrechter vragen om het huurcontract te ontbinden. Pas met dat vonnis mag een deurwaarder tot ontruiming overgaan; zonder vonnis mag niemand u uit uw huis zetten. Woningcorporaties melden een betalingsachterstand vroeg bij de gemeente, zodat u hulp aangeboden krijgt voordat het zover komt. Lees wat u vandaag kunt doen bij een huurachterstand.
Energierekening
Een energieleverancier moet eerst proberen met u een regeling te treffen. Van 1 oktober tot 1 april mag hij u in principe niet afsluiten. Voor het geld zelf kan de leverancier naar de rechter stappen; met een vonnis kan een deurwaarder daarna beslag leggen. Zie energierekening niet kunnen betalen.
Zorgverzekering
Na zes maanden premieachterstand meldt uw zorgverzekeraar u aan bij het CAK. Het CAK houdt dan een hogere premie in op uw loon of uitkering, zonder deurwaarder. De oude achterstand blijft bij de verzekeraar en kan wel via een incassobureau of deurwaarder lopen. Lees meer over de wanbetalersregeling van het CAK.
Belastingdienst, gemeente en CJIB
Deze instanties hebben geen rechter nodig. Na een aanmaning volgt een dwangbevel en kan hun eigen belastingdeurwaarder of een gerechtsdeurwaarder beslag leggen. Bij het CJIB komen er eerst verhogingen bij en is gijzeling de allerlaatste stap. Reageer daarom snel en vraag om een betalingsregeling bij de Belastingdienst of een CJIB-betalingsregeling.
Welke soorten beslag zijn er?
Met een vonnis kan de deurwaarder verschillende vormen van beslag inzetten. Voor elke vorm gelden eigen regels en beschermingen:
- Loonbeslag: beslag op uw loon of uitkering. Zie loonbeslag.
- Bankbeslag: beslag op het tegoed op uw bankrekening. Zie beslag op uw bankrekening.
- Beslag op inboedel of auto: beslag op spullen die verkocht kunnen worden. Zie beslag op inboedel of auto.
- Beslag op toeslagen: dit mag alleen in bepaalde gevallen. Zie beslag op toeslagen.
Ligt er beslag op uw inkomen of bankrekening, controleer dan altijd uw beslagvrije voet: het bedrag dat u moet overhouden om van te leven.
Wat kunt u vandaag doen?
- Lees de brief van de deurwaarder rustig door. Noteer datum, dossiernummer en het genoemde bedrag.
- Neem contact op. Ook een deurwaarder wil vaak een regeling, mits die realistisch is. Lees hierover in betalingsregeling aanvragen.
- Controleer uw beslagvrije voet, als er beslag is gelegd.
- Zet uw vaste lasten op orde. Ons artikel welke rekening betaal ik eerst helpt daarbij.
- Vraag hulp bij uw gemeente. Schuldhulpverlening is gratis en kan bemiddelen bij de deurwaarder.
Wanneer komt een formele schuldregeling in beeld?
Heeft u meerdere schuldeisers en deurwaarders tegelijk? Dan is een individuele regeling vaak niet meer haalbaar. Een minnelijk traject (MSNP) of de wettelijke schuldsanering (WSNP) kan dan uitkomst bieden. Uitgebreide uitleg vindt u op schuldenplatform.nl.
Wilt u alles weten over de rechten en plichten van een deurwaarder in het algemeen? Lees de uitgebreide uitleg op schuldenplatform.nl.
Wij helpen u door de brieven heen
Wij zijn een onafhankelijke wegwijzer en vraagbaak. Wij lezen mee, leggen uit wat elke brief betekent en verwijzen u door naar de juiste instantie, zoals uw gemeente, het Juridisch Loket of een schuldhulpverlener. Wij onderhandelen niet zelf met de deurwaarder; wij zorgen dat u goed voorbereid het gesprek in gaat.
Een deurwaarderbrief ontvangen?
In een gratis intakegesprek nemen wij de brief samen door en bepalen wij de volgende stap.
Bel 085-9027796 of vraag een terugbelverzoek aan.