Kwijtschelding gemeentelijke belastingen aanvragen: hoe werkt het?

Wat is kwijtschelding van gemeentelijke belastingen?

Kwijtschelding betekent dat u een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk niet hoeft te betalen omdat u er het geld niet voor heeft. Het is bedoeld voor mensen met een laag inkomen en weinig vermogen. De gemeente of het waterschap scheldt de aanslag dan kwijt. U hoeft het bedrag niet terug te betalen. Kwijtschelding is dus iets anders dan uitstel of een betalingsregeling, waarbij u de rekening later alsnog voldoet.

Elke gemeente bepaalt zelf van welke belastingen kwijtschelding mogelijk is en beoordeelt per aanvraag of u ervoor in aanmerking komt. Daarbij gelden wel landelijke spelregels: de gemeente moet zich houden aan de Leidraad Invordering, de landelijke basisregeling voor kwijtschelding.

Van welke belastingen kunt u kwijtschelding krijgen?

Meestal gaat het om de belastingen die iedere inwoner betaalt, zoals:

• afvalstoffenheffing (voor het ophalen van uw afval);
• rioolheffing;
• de waterschapsbelastingen: de zuiveringsheffing en de watersysteemheffing;
• in sommige gemeenten ook de hondenbelasting.

Voor de onroerendezaakbelasting (ozb) krijgen huiseigenaren in de praktijk zelden kwijtschelding, omdat een eigen woning als vermogen telt. Welke aanslagen uw gemeente kwijtscheldt, staat op de aanslag zelf en op de website van uw gemeente of de belastingsamenwerking die de aanslag verstuurt.

Wanneer komt u in aanmerking? De voorwaarden

De gemeente kijkt naar drie dingen: uw inkomen, uw vermogen en de noodzakelijke uitgaven die u moet doen.

• Inkomen. Uw inkomen moet rond of onder een vastgestelde inkomensgrens liggen. Die grens ligt dicht bij het bijstandsniveau. Heeft u een inkomen op bijstandsniveau, dan is de kans op kwijtschelding het grootst.
• Vermogen. U mag maar weinig spaargeld of ander vermogen hebben. De vermogensgrens voor kwijtschelding is strenger dan de grens voor bijstand. Een eigen woning, een auto met waarde of spaargeld boven de norm kunnen ervoor zorgen dat u geen kwijtschelding krijgt.
• Betalingscapaciteit. Kunt u een deel missen, dan rekent de gemeente uit welk bedrag u per jaar kunt betalen. Van die zogenoemde betalingscapaciteit moet u 80% gebruiken om de belasting te betalen. Blijft er dan nog een deel over dat u echt niet kunt opbrengen, dan kan dat deel worden kwijtgescholden.

Bij de berekening gaat de gemeente ervan uit dat uw vakantiegeld 7% van uw netto-inkomen is. Gemeenten en waterschappen mogen bij de kosten van bestaan (huur, voeding, kleding, medicijnen) uitgaan van 100% van de bijstandsnorm in plaats van 90%, wat gunstig voor u kan uitpakken. De exacte bedragen en normen verschillen per gemeente en per jaar. Twijfelt u of u eronder valt? Vraag het gerust na bij uw gemeente of dien gewoon een aanvraag in; een aanvraag doen kost niets.

Doe dit vandaag

1. Kijk of u automatisch kwijtschelding krijgt. Veel gemeenten toetsen dit vooraf (zie hieronder). Staat op uw aanslag dat u bent kwijtgescholden, dan hoeft u niets te doen.
2. Let op de termijn. Vraag kwijtschelding aan zodra u de aanslag krijgt. In veel gemeenten kunt u dat nog doen zolang de aanslag niet volledig is betaald, maar wacht niet te lang.
3. Verzamel uw gegevens. Denk aan uw inkomen (loon, uitkering of AOW), uw banksaldo, uw huur en uw zorgkosten. Vaak vraagt de gemeente om bewijsstukken.
4. Dien de aanvraag in. Dit kan meestal online met DigiD via de website van uw gemeente of belastingsamenwerking, of met een papieren formulier.
5. Bewaar een kopie van uw aanvraag en de bewijsstukken. Zo staat u sterker als er later vragen zijn.

Automatische kwijtschelding

Veel gemeenten en waterschappen laten vooraf automatisch controleren of u recht heeft op kwijtschelding. Zij vergelijken uw inkomen en vermogen via een landelijke toets. Als u aan de voorwaarden voldoet, krijgt u de kwijtschelding zonder dat u iets hoeft aan te vragen. Zolang uw situatie niet verandert, hoeft u het de jaren daarna vaak niet opnieuw aan te vragen. Wilt u meedoen aan die automatische toets, dan geeft u daarvoor eenmalig toestemming; uw gemeente legt uit hoe dat werkt.

Wat gebeurt er als u niet betaalt en niets aanvraagt?

Betaalt u de aanslag niet en vraagt u geen kwijtschelding of betalingsregeling aan, dan loopt de rekening op. Eerst krijgt u een aanmaning met extra kosten. Daarna kan de gemeente een dwangbevel uitvaardigen, met opnieuw kosten. Als sluitstuk kan een deurwaarder beslag leggen op uw inkomen of bankrekening. Daarbij geldt wel een beslagvrije voet, het deel van uw inkomen dat u altijd houdt om van te leven. U voorkomt dit alles door op tijd kwijtschelding of een regeling aan te vragen.

Uw aanvraag afgewezen? Zo gaat u verder

Wordt uw verzoek afgewezen, dan kunt u daartegen in beroep. Dat is een apart soort beroep dat u indient bij de gemeente zelf, meestal binnen tien dagen na de datum op de afwijzingsbrief. De exacte termijn en de manier waarop staan altijd in die brief. Leg in uw beroep uit waarom u het niet eens bent met de beslissing en voeg bewijsstukken toe.

Komt u niet in aanmerking voor kwijtschelding, maar kunt u de aanslag ook niet in één keer betalen? Vraag dan een betalingsregeling aan bij de gemeente. U heeft daar geen recht op, maar veel gemeenten werken mee als u zelf op tijd contact opneemt.

Regelingen die kunnen helpen

Kwijtschelding lost één rekening op. Spelen er meer achterstanden, dan is het slim om het geheel aan te pakken. Uw gemeente biedt gratis schuldhulpverlening; lees hoe u dat regelt in schuldhulpverlening aanvragen. Twijfelt u welke rekening voorgaat, gebruik dan welke rekening betaal ik eerst. Heeft u ook andere achterstanden bij de overheid, kijk dan bij gemeentebelasting niet kunnen betalen en toeslagen terugbetalen. Komt een formele schuldregeling in beeld (zoals een minnelijk traject of de wettelijke schuldsanering), dan vindt u daarover meer verdieping op schuldenplatform.nl.

Wanneer schakelt u ons in?

Ziet u door alle brieven en aanslagen het overzicht niet meer? Dan is het slim om even samen te kijken. Wij zijn een onafhankelijke wegwijzer en vraagbaak. Wij helpen u uw post ordenen, leggen uit welke regeling bij welke instantie past en verwijzen u door naar het juiste loket, zoals uw gemeente of de waterschapsbelasting. Wij voeren zelf geen regelingen uit, maar blijven uw aanspreekpunt voor uitleg en vervolgvragen.