Samenwonen of trouwen met schulden: wat betekent dat voor u?

Samenwonen met schulden: bent u aansprakelijk?

Woont u samen, met of zonder samenlevingscontract, dan bent u meestal niet aansprakelijk voor de schulden van uw partner. Dat staat ook zo op de website van het Juridisch Loket. U bent wel aansprakelijk voor uw eigen schulden en voor schulden die u samen met uw partner maakt.

Had uw partner al schulden voordat u ging samenwonen? Dan blijven die schulden van uw partner. Door samen te gaan wonen worden ze niet van u. Andersom geldt hetzelfde: uw eigen schulden blijven van u.

Wanneer betaalt u wel mee?

Het verandert zodra een schuld op uw beider naam staat. Denk aan een lening of een ander contract dat u allebei heeft getekend. Dan bent u meestal allebei hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat de schuldeiser het hele bedrag bij u kan halen, en ook het hele bedrag bij uw partner. Onderlinge afspraken over wie welk deel betaalt, mag u zelf maken, bijvoorbeeld in een samenlevingscontract. Maar de schuldeiser hoeft zich daar niet aan te houden.

Gaat het mis in de relatie, dan blijft een gezamenlijke schuld gewoon staan. Zit uw ex-partner later in de schuldhulpverlening of de wettelijke schuldsanering, dan blijft u voor zo'n gezamenlijke schuld aansprakelijk. Wat er na een breuk op u afkomt, leest u op onze pagina over schulden na een scheiding.

Wat mag een deurwaarder als u samenwoont?

Een deurwaarder die komt voor een schuld van uw partner, mag geen beslag leggen op uw inkomen of op spullen die van u zijn. Toch kan het spannend worden. Staat u allebei op hetzelfde adres ingeschreven, dan kan de deurwaarder beslag leggen op de inboedel in uw woning. Wilt u voorkomen dat uw eigen spullen worden meegenomen? Dan moet u kunnen bewijzen dat ze van u zijn. Bewaar daarom aankoopbonnen en bankafschriften van grotere aankopen. Hoe dit in zijn werk gaat, leest u in ons artikel over beslag op de inboedel.

Heeft uw partner loonbeslag of beslag op een uitkering? Dan moet de deurwaarder een bedrag laten staan om van te leven: de beslagvrije voet. Heeft u zelf ook inkomen, dan telt dat mee bij de berekening. De deurwaarder gaat er dan van uit dat u een deel van de boodschappen en vaste lasten betaalt. Uw partner houdt daardoor soms minder over dan hij of zij gewend was. Meer hierover leest u bij loonbeslag.

Samenwonen, uitkering en toeslagen

Samenwonen heeft vaak ook gevolgen voor uw inkomen. Volgens het Juridisch Loket kan een uitkering of toeslag omlaag gaan of stoppen, omdat u de vaste lasten kunt delen. Een paar voorbeelden:

• Bijstand: u krijgt minder of geen bijstand meer, omdat het inkomen van uw partner meetelt.
• AOW: als alleenstaande krijgt u 70% van het minimumloon, samenwonend of getrouwd 50% per persoon.
• Toeslagen: zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget kunnen veranderen.
• WW, WIA of Ziektewet: de uitkering zelf verandert niet, een toeslag van UWV soms wel.

Geef een verandering altijd op tijd door. Doet u dat niet, dan moet u later geld terugbetalen en kunt u een boete krijgen. Juist dat is een bekende bron van nieuwe schulden. Lees bijvoorbeeld wat er gebeurt als u toeslagen moet terugbetalen of bijstand moet terugbetalen.

Trouwen met schulden: let op de datum

Bij trouwen of een geregistreerd partnerschap gelden andere regels. Volgens de Rijksoverheid hangt het af van de datum waarop u trouwde.

• Getrouwd vanaf 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden: dan geldt automatisch een beperkte gemeenschap van goederen. Schulden die vóór het huwelijk alleen van u of alleen van uw partner waren, blijven van die persoon. Schulden die u tijdens het huwelijk krijgt, zijn van u samen.
• Getrouwd vóór 1 januari 2018 in gemeenschap van goederen: dan bent u ook aansprakelijk voor de schulden van uw partner. Schuldeisers kunnen dan ook vermogen en bezittingen aanspreken die in de gemeenschap vallen.
• Getrouwd met huwelijkse voorwaarden: staat daarin dat bezittingen en schulden apart blijven, dan kunnen schuldeisers van uw partner niet aan uw vermogen en bezittingen komen. Deze afspraken legt u vast bij de notaris.

De Rijksoverheid raadt aan om een goede administratie bij te houden, zodat u kunt bewijzen welke bezittingen van u zijn. Dat geldt dus net zo goed voor getrouwde stellen als voor samenwoners.

Doe dit voordat u gaat samenwonen of trouwen

1. Leg alle schulden eerlijk op tafel. Maak samen een lijst: bij wie, hoeveel, en of er een regeling loopt. Het voelt misschien ongemakkelijk, maar het voorkomt verrassingen.
2. Teken niet zomaar mee. Een lening of contract op beider naam maakt u allebei aansprakelijk voor het hele bedrag. Vraag eerst wat u precies tekent. Ook een gezamenlijke lening wordt vaak bij het BKR geregistreerd, lees daarover meer bij BKR-registratie.
3. Houd bewijs bij van uw eigen spullen. Bewaar bonnen en bankafschriften van grotere aankopen.
4. Maak afspraken over de vaste lasten. Het Nibud noemt woonlasten, boodschappen en meubels als gezamenlijke kosten waar u samen afspraken over maakt, bijvoorbeeld naar verhouding van uw inkomen.
5. Gaat u trouwen? Bespreek bij de notaris of huwelijkse voorwaarden in uw situatie verstandig zijn.
6. Meld de verhuizing bij de instanties waarvan u een uitkering of toeslag krijgt.

Wanneer schakelt u hulp in?

Lopen de schulden van u of uw partner op, of weet u niet welke rekening voorgaat? Begin dan met ons artikel welke rekening betaal ik eerst. Heeft u samen kinderen en is het budget krap, kijk dan ook op onze pagina over schulden in het gezin. Komt een formele schuldregeling in beeld, dan vindt u de uitleg daarover op schuldenplatform.nl.

Wij zijn een onafhankelijke wegwijzer en vraagbaak. Wij lossen geen schulden voor u op en onderhandelen niet zelf met schuldeisers. Wel helpen wij u en uw partner om overzicht te krijgen, leggen wij uit wat er voor u geldt en begeleiden wij u naar het juiste loket. Rustig, zonder oordeel en in gewone taal.